Katedralja e Parisit: Një roman historik dhe gotik nga Viktor Hygo

Katedralja e Parisit (frëngjisht: Notre-Dame de Paris) është një roman i shkruar nga Viktor Hygo, një nga shkrimtarët më të njohur të shekullit XIX. Ky roman u botua për herë të parë në vitin 1831 dhe tregon historinë e një gruaje çingare të bukur, Esmeralda, e cila bie në dashuri me një kapiten francez, Frollo, por gjithashtu tërheq vëmendjen e një kambanari të deformuar, Quasimodo, i cili jeton në katedralen e Parisit. Roman i Hygos është një vepër e pasur me elemente historike dhe gotike, që përshkruan jetën dhe kulturën e Parisit në mesjetë, si dhe arkitekturën dhe simbolikën e katedrales së famshme.

Një nga mënyrat më të lehta për të lexuar këtë roman është në formatin PDF, i cili mund të shkarkohet ose lexohet online në disa faqe interneti. Një nga faqet që ofron këtë shërbim është FlipHTML5[^1^], e cila ka botuar një version të romanit në gjuhën shqipe me 21 kapituj. Ky version mund të lexohet si një libër elektronik me efektin e faqeve që kthehen, ose si një dokument PDF me opsionin e printimit ose shkarkimit. Një tjetër faqe që ka publikuar një version të ngjashëm të romanit është Scribd[^2^], e cila ka një PDF me 4 faqe që përmbajnë një analizë letrare të veprës së Hygos. Kjo analizë trajton temat, personazhet, stilin dhe vlerat e romanit, si dhe lidhjen e tij me kontekstin historik dhe social. Një faqe tjetër që mund të përdoret për të gjetur versione të ndryshme të romanit është YUMPU[^3^], e cila ka një link për të shkarkuar PDF-in e romanit në gjuhën frënge.

Katedralja e Parisit është një roman që meriton të lexohet për shumë arsye. Ai është një dritare në një epokë të largët dhe interesante të historisë së Francës dhe Evropës, një homazh ndaj bukurisë dhe rëndësisë së artit dhe arkitekturës, një dramë njerzore me personazhe kompleks dhe emocionues, dhe një mesazh për tolerancën dhe dashurinën. Me formatin PDF, lexuesit mund ta gjejnë dhe ta shijojnë kudo qofta kjo vepër madhore.

Një nga ngjarjet më të trishta që ka ndodhur me katedralen e Parisit është zjarri i madh që e ka përfshirë në 15 prill 2019. Ky zjarr ka shkatërruar shumë pjesë të ndërtesës së vjetër, duke përfshirë shigjetën dhe çatinë e saj, të cilat ishin bërë nga dru në shekullin XIX. Zjarri gjithashtu ka dëmtuar disa dritare me xham të ngjyrë, skulptura dhe vepra arti që ndodheshin brenda dhe jashtë katedrales. Shkaku i zjarrit nuk është zbuluar ende, por dyshohet se ka lidhje me punimet e restaurimit që po bëheshin në atë kohë. Zjarri ka shkaktuar një tronditje të madhe në Francë dhe në botë, dhe ka nxitur një valë solidariteti dhe mbështetje për ta rindërtuar katedralen.

Procesi i rindërtimit të katedrales nuk do të jetë i lehtë as i shpejtë. Sipas presidentit francez Emmanuel Macron, ai do të zgjasë rreth pesë vjet. Por disa ekspertë thonë se mund të duhen dhjetra vjet për ta kthyer katedralen në gjendjen e saj origjinale. Një nga sfidat më të mëdha është të sigurohet se materialet dhe teknikat që do të përdoren janë sa më afër atyre që kanë përdorur arkitektët dhe ndërtesit e mesjetës. Një tjetër sfidë është të ruhet karakteri historik dhe artistik i katedrales, duke respektuar edhe ndryshimet që ka pësuar gjatë shekujve. Një tjetër sfidë është të gjendet një ekuilibër midis traditës dhe modernitetit, duke patur parasysh edhe nevojat e sigurisë dhe mbrojtjes së ambientit.

Pavarësisht vështirësive, shumica e njerzve jan optimist se katedralja e Parisit do të ringjallet nga hiri. Shumica e njerzve jan edhe gati të kontribuojn për kauzën e saj. Qeveria franceze ka hapur nj fushat e madhe bamirsi për të mbledhur fonde për rindrtimin e katedrales. Shum familje t pasura franceze kan ofruar dhurata milionashe për kauzën. Edhe shum organizata, institucione dhe individe nga e gjith bota kan shprehur gatishmri për ta ndihmuar Parisin në kohën e nevoj. Nj institucion q ka dhuruar 100 mij dollar ësht Universiteti i Notre Dame në Indianan SHBA, i cili ka nj lidhje emri me katedralen franceze.